თავი 44
მე ვარ სამართლიანი, მე ვარ ერთგული და მე ვარ ღმერთი, რომელიც ადამიანის გულის დაფარულ სიღრმეებს იკვლევს! მე მყისვე გამოვაჩენ, ვინ არის ჭეშმარიტი და ვინ — ცრუ. ნუ შეშფოთდებით, ყოველივე ჩემი ჟამის მიხედვით ხდება. ვინ ისწრაფვის ჩემკენ გულწრფელად და ვინ არა — თითოეულს ცალ-ცალკე გეტყვით. თქვენ კი მხოლოდ იმაზე იზრუნეთ, რომ ჭამოთ და სვათ თქვენი წილი და ჩემს წინაშე მოხვიდეთ; ხოლო ჩემს საქმეს მე თავად აღვასრულებ. ნუ ესწრაფვით მეტისმეტად სწრაფ შედეგებს; ჩემი საქმე არ არის ისეთი რამ, რაც მაშინვე სრულდება. მასშია ჩემი ნაბიჯები და ჩემი სიბრძნე, და სწორედ ამიტომ შეიძლება გამოვლინდეს ჩემი სიბრძნე. მე გაჩვენებთ, რას აღასრულებენ ჩემი ხელები — ბოროტის დასჯას და კეთილის დაჯილდოებას. მე სრულიად მიუკერძოებელი ვარ ყოველი ადამიანის მიმართ. მათ, ვისაც გულწრფელად ვუყვარვარ, მეც გულწრფელად შევიყვარებ; ხოლო მათზე, ვისაც გულწრფელად არ ვუყვარვარ, მუდამ იქნება ჩემი რისხვა, რათა სამუდამოდ ახსოვდეთ, რომ მე ვარ ჭეშმარიტი ღმერთი — ღმერთი, რომელიც ადამიანის გულის ყველაზე დაფარულ სიღრმეებში აღწევს. ნუ მოიქცევით ერთნაირად ადამიანთა წინაშე და სხვაგვარად მათ ზურგს უკან; მე ნათლად ვხედავ ყველაფერს, რასაც აკეთებ. შესაძლოა ადამიანები მოატყუო, მაგრამ ჩემს მოტყუებას ვერ შეძლებ. მე ყოველივეს მკაფიოდ ვხედავ. შენ ვერაფრის დაფარვას ვერ შეძლებ; ყველაფერი ჩემს ხელთაა. ნუ ჩათვლი თავს მეტისმეტად ბრძენად და წვრილმანი გამოთვლების ოსტატად. მე გეუბნები შენ: რამდენი ჩანაფიქრიც არ უნდა ჰქონდეს ადამიანს— ათასი თუ ათიათასი, ბოლოს მაინც ვერ დააღწევს თავს ჩემს ხელებს. ყოველი საქმე და ყოველი მოვლენა ჩემი ხელებით იმართება, და მით უმეტეს — ერთი ადამიანი! ნუ ეცდები ჩემგან თავის არიდებას ან დამალვას, ნუ ეცდები პირფერობას ან რაიმეს დაფარვას. ნუთუ ჯერ კიდევ ვერ ხედავ, რომ ჩემი დიდებული სახე, ჩემი რისხვა და ჩემი განაჩენი უკვე აშკარად გამოცხადდა? მათ, ვინც გულწრფელად არ მიმიღებენ, დაუყოვნებლივ და შეუბრალებლად განვსჯი. ჩემი წყალობა ამოიწურა; იგი აღარ არსებობს. შეწყვიტეთ თვალთმაქცობა და ბოლო მოუღეთ თქვენს თავაშვებულ და უგუნურ საქციელს.
შვილო ჩემო, დაიმახსოვრე: მეტი დრო გაატარე ჩემთან ერთად და მე გაგამხნევებ და მხარს დაგიჭერ. ნუ გეშინია; აიღე ჩემი ბასრი, ორლესული მახვილი და, ჩემი განზრახვების შესაბამისად, იბრძოლე სატანის წინააღმდეგ უკანასკნელ წვეთამდე. მე დაგიცავ შენ; ნუ შეშფოთდები. ყოველი ფარული გამოაშკარავდება და გაცხადდება. მე ვარ მზე, რომელიც ნათელს ასხივებს და შეუბრალებლად ანათებს ყოველგვარ სიბნელეს. ჩემი სამსჯავრო სრულად აღესრულა; ეკლესია ბრძოლის ველად იქცა. ყველანი უნდა მოემზადოთ და მთელი შენი არსება ბოლო, გადამწყვეტ ბრძოლას მიუძღვნა; მე აუცილებლად დაგიცავ, რათა ჩემთვის კეთილი, გამარჯვებით დაგვირგვინებული ბრძოლა გადაიხადო.
ფრთხილად იყავით — დღეს ადამიანთა გულები ვერაგული და შეუღწევადია; მათი ნდობა შეუძლებელია. მხოლოდ მე ვარ სრულად თქვენ მხარეს. ჩემში არ არის არავითარი მზაკვრობა; უბრალოდ მე მომენდეთ! ჩემი ძენი აუცილებლად გაიმარჯვებენ უკანასკნელ და გადამწყვეტ ბრძოლაში, ხოლო სატანა უეჭველად გამოვა სასიკვდილო შერკინებისთვის. არ შეშინდეთ! მე ვარ შენი ძალა და მე ვარ შენი ყოველივე. ზედმეტად ნუ შეშფოთდები — ისედაც მეტისმეტად ბევრის ატანა გიწევთ. უკვე გითხარით: ამ გზაზე აღარ გაგიძღვებით ძალდატანებით, რადგან დრო არ იცდის. თქვენი ყურებზე ქაჩვის და გაფრთხილების დრო აღარ მაქვს — ეს უკვე შეუძლებელია! თქვენ ახლახან დაასრულეთ ბრძოლისთვის მზადება. მე სრულ პასუხისმგებლობას ვიღებ თქვენზე; ყველაფერი ჩემს ხელშია. ეს არის სასიკვდილო ბრძოლა და ერთ-ერთი მხარე უთუოდ დაეცემა. მაგრამ ნათლად უნდა გესმოდეთ: მე ყოველთვის ვიმარჯვებ და უძლეველი ვარ, ხოლო სატანა უეჭველად დამარცხდება. ასეთია ჩემი განგება, ჩემი საქმე, ჩემი ნება და ჩემი გეგმა!
აღსრულდა! ყველაფერი დასრულდა! ნუ დაღონდებით და ნუ გეშინიათ. მე შენთან ვარ, ხოლო შენ — ჩემთან; და ვიმეფებთ უკუნითი უკუნისამდე! ჩემი სიტყვები, ერთხელ წარმოთქმული, არასოდეს შეიცვლება, და ცვლილებებს მალე იგრძნობთ. იყავით ფხიზლად! ყოველი სიტყვა გულმოდგინედ გაიაზრეთ; ჩემს სიტყვებში ეჭვი აღარ შეიტანოთ. თქვენ მკაფიოდ უნდა გესმოდეთ ისინი! გახსოვდეთ — მეტი დრო ატარეთ ჩემს თანდასწრებაში!