საქმე და შესვლა (1)
მას შემდეგ, რაც ადამიანები ღვთისადმი რწმენის სწორ გზას დაადგნენ, მათთვის ჯერ კიდევ ბევრი რამ რჩება გაურკვეველი. ისინი კვლავაც სრულ გაურკვევლობაში არიან როგორც ღვთის საქმესთან, ისე იმ საქმის დიდ ნაწილთან დაკავშირებით, რომელიც მათ უნდა შეასრულონ. ამის მიზეზი, ერთი მხრივ, ის არის, რომ მათ გამოცდილებაში გადახრები აქვთ და აღქმის უნარიც სუსტი აქვთ; მეორე მხრივ კი ის, რომ ღვთის საქმეს ადამიანები ჯერ ამ ეტაპამდე არ მიუყვანია. ამიტომ ყოველი ადამიანისთვის სულიერ საკითხთა უმრავლესობა ბუნდოვანია. თქვენთვის არა მხოლოდ ის არის გაურკვეველი, რაში უნდა შეხვიდეთ, არამედ ღვთის საქმესთან დაკავშირებით კიდევ უფრო უმეცარნი ხართ. ეს მხოლოდ თქვენში არსებული ნაკლოვანებების საკითხი არ არის; უფრო მეტად ეს არის დიდი ნაკლი, რომელიც რელიგიურ სამყაროში მყოფ ყველა ადამიანს ახასიათებს. სწორედ ამაში მდგომარეობს მთავარი მიზეზი, რის გამოც ადამიანები ღმერთს არ იცნობენ; ამიტომ ეს ნაკლოვანება საერთოა ყველასთვის, ვინც ღმერთისკენ ისწრაფვის. არცერთ ადამიანს არასოდეს უცვნია ღმერთი და არასდროს უნახავს მისი ჭეშმარიტი სახე. სწორედ ამის გამო ხდება ღვთის საქმე ისეთივე მძიმე, როგორც მთის გადადგმა ან ზღვის დაშრობა. მრავალმა ადამიანმა შესწირა სიცოცხლე ღვთის საქმეს; მრავალი განდევნეს მისი საქმის გამო; მრავალი მისი საქმის გულისთვის წამებით მოკლეს; მრავალი უსამართლოდ დაიღუპა, ღვთისადმი სიყვარულის ცრემლებით თვალავსებული; მრავალმა კი სასტიკი და არაადამიანური დევნა გადაიტანა…. განა ასეთი ტრაგედიები მთლიანად იმით არ არის გამოწვეული, რომ ადამიანებს ღვთის შესახებ ცოდნა აკლიათ? ადამიანი, რომელიც ღმერთს არ იცნობს, რა პირით უნდა წარდგეს მის წინაშე? ადამიანი, რომელსაც ღმერთი სწამს და მაინც დევნის მას, რა პირით უნდა წარდგეს მის წინაშე? ეს მხოლოდ რელიგიური სამყაროს წარმომადგენლების ნაკლოვანებები არ არის, არამედ საერთოა თქვენთვისაც და მათთვისაც. ადამიანებს ღმერთის სწამთ ისე, რომ მას არ იცნობენ; მხოლოდ ამის გამო არ აქვთ ღვთისმოშიში გული და გულში მისდამი ძრწოლა არა აქვთ. ისეთებიც კი არიან, ვინც ამ ნაკადში ღიად და თავხედურად აკეთებენ იმ საქმეს, რომელსაც თვითონ წარმოიდგენენ, და ღვთის მიერ დავალებულ საქმეს საკუთარი მოთხოვნებისა და გადაჭარბებული სურვილების შესაბამისად ასრულებენ. მრავალი ადამიანი თავაშვებულად სჩადის აუგ საქმეებს; მათ თვალში ღმერთისთვის ადგილი არ არის და ისინი იმას აკეთებენ, რაც სურთ. განა ეს მაგალითები ადამიანთა ეგოისტური გულების სრული გამოვლინება არ არის? განა ეს მაგალითები არ ავლენს, რამდენად ჭარბია ადამიანებში სიცრუის ელემენტი? ადამიანები, შეიძლება, მართლაც უაღრესად ჭკვიანები იყვნენ, მაგრამ როგორ ჩაანაცვლებს მათი ნიჭი ღვთის საქმეს? ადამიანები, შეიძლება, მართლაც ითვალისწინებდნენ ღვთის ტვირთს, მაგრამ ისინი მეტისმეტად ეგოისტები არ უნდა იყვნენ. ნუთუ ადამიანთა საქმეები მართლაც „ღვთაებრივია“? შეიძლება ვინმე ასი პროცენტით იყოს დარწმუნებული? ღვთისთვის მოწმობის გაცემა, მისი დიდების მემკვიდრეობით მიღება — ეს არის ღვთის მიერ გამონაკლისის დაშვება და ადამიანების ამაღლება; როგორ შეიძლება ადამიანები ამის ღირსნი იყვნენ? ღვთის საქმე ახლახან დაიწყო, და მისი სიტყვების წარმოთქმაც სულ ახლახან დაიწყო. ამ ეტაპზე ადამიანებს საკუთარი თავი ძალიან მოსწონთ, მაგრამ განა ამით ისინი უბრალოდ თავს არ იმცირებენ? მათ მეტისმეტად ცოტა ესმით. ყველაზე გამორჩეული თეორეტიკოსი და ყველაზე მჭევრმეტყველი ორატორიც კი ვერ შეძლებს ღვთის მთელი სიუხვის აღწერას, მით უფრო როგორ შეძლებთ ამას თქვენ? თქვენ საკუთარი ღირებულება ზეცაზე მაღლა არ უნდა დააყენოთ; პირიქით, თავი იმ ადამიანთაგან ნებისმიერზე მდაბლად უნდა მიიჩნიოთ, რომლებიც გონიერები არიან და ღვთის სიყვარულისკენ ისწრაფვიან — ეს არის გზა, რომლითაც უნდა შეხვიდეთ. თავი ყველაზე მდაბლად უნდა მიიჩნიოთ. რატომ ხედავთ საკუთარ თავს ესოდენ მაღლა? რატომ გაქვთ საკუთარ თავზე ასეთი მაღალი წარმოდგენა? სიცოცხლის გრძელ გზაზე თქვენ მხოლოდ პირველი რამდენიმე ნაბიჯი გადადგით. თქვენ მხოლოდ ღვთის მკლავს ხედავთ და არა ღმერთს მთლიანად. თქვენ გმართებთ, უფრო მეტი იხილოთ ღვთის საქმიდან და უფრო მეტი აღმოაჩინოთ იმისა, რაშიც უნდა შეხვიდეთ, რადგან მეტისმეტად მცირედ შეიცვალეთ.
ღვთის საქმე ადამიანის სრულყოფისა და მისი ხასიათის გარდაქმნისა არის საქმე, რომელიც არასდროს წყდება, რადგან ადამიანს მეტისმეტად ბევრი რამ აკლია და ძალიან ჩამოუვარდება მის მიერ მოთხოვნილ სტანდარტებს. ამიტომ შეიძლება ითქვას, რომ ღვთის თვალში თქვენ მარად ახალშობილ ჩვილებად დარჩებით, რომლებშიც ძალიან ცოტაა ისეთი რამ, რაც მას ახარებს, რადგან თქვენ სხვა არაფერი ხართ, თუ არა შექმნილი არსებები ღვთის ხელში. თუ ადამიანი თვითკმაყოფილებაში ჩავარდება, განა ღმერთს არ შეეზიზღება იგი? როცა ამბობენ, რომ დღეს თქვენ შეგიძლიათ ღვთის დაკმაყოფილება, ეს მხოლოდ თქვენი ხორცის თვალსაზრისით ითქმის; თუმცა ღმერთთან შედარების შემთხვევაში, თქვენ სამუდამოდ დამარცხდებოდით ამ ასპარეზზე. ადამიანის ხორცს არასოდეს უგემნია გამარჯვება. მხოლოდ სულიწმიდის საქმის წყალობით არის შესაძლებელი, რომ ადამიანში სასარგებლო თვისებები გაჩნდეს. სინამდვილეში ღვთის უთვალავ ქმნილებას შორის ადამიანი ყველაზე მდაბალია. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანი ყოველივეს მბრძანებელია, ის ერთადერთია მათ შორის, ვისაც სატანა ასულელებს, ერთადერთია, ვინც უთვალავი გზით ხდება მისი გახრწნის მსხვერპლი. ადამიანს არასდროს ჰქონია არავითარი დამოუკიდებლობა. ადამიანთა უმეტესობა სატანის ბილწ სამყოფელში ცხოვრობს და მის დაცინვას განიცდის; ის ხან ასე ათამაშებს მათ, ხან ისე, ვიდრე ცოცხალ-მკვდრებად არ აქცევს და ადამიანურ სამყაროში ბედის ყოველგვარ უკუღმართობასა და ყოველგვარ სიძნელეს არ გამოატარებს. მას შემდეგ, რაც მათ თავის სათამაშოდ აქცევს, სატანა მათ ბედს ბოლოს უღებს. ამიტომ ადამიანები მთელ ცხოვრებას დაბნეულობის ბურუსში ატარებენ, ერთხელაც კი ვერ ტკბებიან იმ სიკეთეებით, რომლებიც ღმერთმა მათთვის მოამზადა, არამედ სატანა აზიანებს მათ და ნაფლეთებად აქცევს. ახლა კი ისინი კიდევ უფრო დაუძლურებულნი და აპათიურნი გახდნენ და უბრალოდ აღარ სურთ, ყურადღება მიაქციონ ღვთის საქმეს. თუ ადამიანებს არ სურთ, ყურადღება მიაქციონ ღვთის საქმეს, მათი გამოცდილება სამუდამოდ ფრაგმენტული და არასრული დარჩება, ხოლო მათი შესვლა სამუდამოდ სიცარიელედ დარჩება. იმ რამდენიმე ათასი წლის განმავლობაში, მას შემდეგ, რაც ღმერთი სამყაროში მოვიდა, ღმერთმა არაერთი მაღალი იდეალების მქონე ადამიანი გამოიყენა, რათა მრავალი წლის განმავლობაში მისთვის ემუშავა; მაგრამ ისინი, ვინც მის საქმეს იცნობენ, იმდენად ცოტანი არიან, რომ თითქმის არ არსებობენ. ამ მიზეზით, უთვალავი ადამიანი, ღმერთისთვის მუშაობისას, ამავე დროს ღვთისადმი წინააღმდეგობის გამწევად იქცევა, რადგან მისი საქმის კეთების ნაცვლად, სინამდვილეში ადამიანურ საქმეს აკეთებენ ღვთის მიერ მინიჭებულ ადგილას. შეიძლება ამას საქმე ეწოდოს? როგორ შეუძლიათ მათ შესვლა? კაცობრიობამ ღვთის მადლი აიღო და დამარხა. ამის გამო, მრავალი თაობის განმავლობაში მათ, ვინც მის საქმეს აკეთებდა, სიცოცხლეში მცირე შესვლა ჰქონდათ. ისინი უბრალოდ არ საუბრობენ ღვთის საქმის ცოდნაზე, რადგან ღვთის სიბრძნე მეტისმეტად ცოტა ესმით. შეიძლება ითქვას, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ადამიანი ემსახურება ღმერთს, მათ ვერ დაინახეს, რამდენად დიადია ღმერთი; სწორედ ამიტომ ყველამ საკუთარი თავი „ღმერთად“ წარმოაჩინა, რათა სხვები მათ ეთაყვანონ.
ამდენი წლის განმავლობაში ღმერთი დაფარული რჩებოდა ყოველივეს შორის; ამდენი გაზაფხული და შემოდგომა დამფარავი ნისლიდან აკვირდებოდა ყველაფერს; ამდენი დღე და ღამე მესამე ციდან გადმოჰყურებდა ყოველივეს; ამდენი თვე და წელი ადამიანთა შორის დადიოდა. იგი მშვიდად იჯდა უთვალავ ადამიანზე მაღლა და ამდენი ცივი ზამთარი ლოდინში გაატარა. იგი ერთხელაც არავის დანახვებია აშკარად, არც ერთხელ ხმა არ ამოუღია; უკვალოდ მიდის და ასევე ჩუმად ბრუნდება. ვის შეუძლია მისი ჭეშმარიტი სახის ცნობა? იგი ერთხელაც არ გამოლაპარაკებია ადამიანს, ერთხელაც არ გამოცხადებია ადამიანს. როგორ შეიძლება ადამიანებისთვის ადვილი იყოს ღვთის მიერ დავალებული საქმის შესრულება? ადამიანებს ვერც კი გაუცნობიერებიათ, რომ მის შეცნობაზე რთული არაფერია. დღეს ღმერთი ადამიანს ელაპარაკა, მაგრამ ადამიანს იგი არასოდეს შეუცნია, რადგან მისი სიცოცხლეში შესვლა მეტისმეტად შეზღუდული და ზედაპირულია. ღვთის თვალში ადამიანები სრულიად უღირსნი არიან მასთან შესახვედრად. მათ ღმერთი მეტისმეტად მცირედ შეუცნიათ და მისგან მეტისმეტად გაუცხოებულნი არიან. გარდა ამისა, გულები, რომლებითაც მათ ღმერთი სწამთ, მეტისმეტად რთულია; თავად ისინი უბრალოდ არ ატარებენ ღვთის ხატს გულის სიღრმეში. შედეგად, ღვთის გულის სისხლი და მისი საქმე, როგორც ქვიშის ქვეშ დამარხული ოქროს ნატეხები, სინათლის უმცირეს სხივსაც კი ვერ გამოსცემს. ღმერთისთვის ამ ადამიანთა კალიბრი, მოტივები და შეხედულებები უკიდურესად ამაზრზენია. მათ წვდომის უნარი მეტისმეტად მწირი აქვთ, უკიდურესად უგრძნობნი, დაცემულნი და მდაბიონი არიან, მეტისმეტად მონური ბუნების მქონენი, სუსტნი და ნებისყოფის არმქონენი; ისინი საქონელსა და ცხენებს ჰგვანან, რომლებიც ყველგან უნდა ატარო. რაც შეეხება მათ სულიერ შესვლას ან ღვთის საქმეში შესვლას, ისინი ამას ოდნავ ყურადღებასაც არ აქცევენ და არანაირი მტკიცე ნება არ აქვთ, ჭეშმარიტების გულისთვის იტანჯონ. როგორ შეიძლება ასეთი ადამიანი ადვილად სრულქმნილი გახდეს ღვთის მიერ? ამიტომ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ თქვენი შესვლა სწორედ ამ კუთხიდან დაიწყოთ — ანუ თქვენი საქმისა და შესვლის მეშვეობით ღვთის საქმის შეცნობას შეუდგეთ.